Hardloopblessures

Rugpijn tijdens het hardlopen: meest voorkomende oorzaken

Daan van der Zee Daan van der Zee
· · 8 min leestijd

Je loopt lekker door, plotseling voel je het trekken in je onderrug.

Inhoudsopgave
  1. De rug is zelden de dokter
  2. De grootste boosdoeners (en het zijn niet wat je denkt)
  3. Wat kun je er zelf mee doen?
  4. Wanneer moet je naar een specialist?
  5. Veelgestelde vragen

Niet heftig, maar genoeg om je aan het denken te zetten. En dan begint het: wat gaat er mis? Moet ik stoppen? Is dit ernstig? Goed nieuws: rugpijn bij hardlopen is bijna nooit een teken van iets structureels. Het is meestal een signaal dat ergens in je keten iets niet lekker loopt. En vaak ligt de oorzaak niet eens bij de rug zelf.

De rug is zelden de dokter

Wat me opvalt bij hardlopers met rugklachten: ze komen binnen en wijzen direct naar hun rug.

Maar als ik kijk naar hoe ze lopen, zie ik vaak iets anders. Een heup die niet goed stabiliseert.

Een te korte stapfrequentie. Een core die eigenlijk niet meedoet. De rug betaalt de rekening, maar hij is niet de boosdoener. De rug is een doorgeefluik.

Als je heupen niet goed werken, als je hamstrings stijf zijn, als je te ver naar voren leunt of je te hard op de grond slaat — dan krijgt de onderrug het zwaar te verduren.

Niet omdat hij zwak is, maar omdat hij compenseert voor wat er verderop in het lichaam niet goed geregeld is.

De grootste boosdoeners (en het zijn niet wat je denkt)

1. Een core die niet meewerkt

Je hoeft geen sixpack te hebben. Maar je buik- en rugspieren moeten wel actief meedraaien tijdens het lopen.

Ze houden je bekken stabiel, ze absorberen schokken, ze zorgen dat je niet te ver kantelt. Als die spieren niet goed aangeschakeld zijn — en dat zie ik bij veel hardlopers — dan wordt de onderrug overbelast. Simpel, maar effectief aan te pakken.

2. Te zitten, te zitten, te zitten

We zitten te veel. Dat is geen geheim.

Maar wat veel mensen niet beseffen: een dag achter de bureau maakt je heupbuigers kort en stijf.

Je hamstrings trekken aan. Je onderrug kromt. En dan ga je 's avonds hardlopen alsof je lichaam klaar is voor beweging. Dat is het niet. Je lichaam is klaar voor nog meer zitten.

Eerlijk gezegd denk ik dat dit een van de meest onderschatte factoren is. Niet alleen bij rugpijn, maar bij vrijwel alle hardloopblessures die ik zie.

3. Slechte looptechniek (maar dan echt)

Je fysieke belasting op de loopt stapelt met de belasting van je werkdag. En als je die twee niet samen bekijkt, krijg je een vertekend beeld. Iedereen heeft het over looptechniek, maar wat bedoel ik precies?

Het gaat niet om je voetplaats of je cadentie in het algemeen.

Het gaat om landingstijd. Hoe lang je voet op de grond staat. Hoe hard je landt.

En of je bekken stabiel blijft in die kleine fase dat je enkelvoet op de grond staat.

4. Overtraining, of eigenlijk: te veel te willen

Veel hardlopers met rugpijn landen te hard, met een te lange stap, en met een bekken dat daalt aan de andere kant. Dat is een recept voor onderrugklachten, net als een pijnlijke achillespees bij hardlopen. En het is iets wat je in een paar sessies kunt veranderen — niet met dure gadgets, maar met bewuste aandacht.

Dit is het punt waar ik het meest mee worstel in mijn praktijk. Hardlopers zijn ambitieus. Dat is mooi. Maar het betekent ook dat ze vaak doorlopen op het moment dat hun lichaam eigenlijk rust nodig heeft.

Rugpijn is vaak een van de eerste signalen dat je volume of intensiteit te hoog ligt.

En hier speelt iets anders mee: stress. Niet fysieke stress van het lopen, maar mentale stress van je werk, je gezin, je leven. Die spanning zit letterlijk in je spieren. Vooral in je rug en je nek.

Als je een stressvolle week hebt én dan je langste rondje van de week plant, dan stapelt die belasting zich op. En dan is het geen wonder dat je rug protesteert.

Wat kun je er zelf mee doen?

Ten eerste: luister naar je lijn. Als de pijn erger wordt tijdens het lopen, stop dan. Niet doorbijten. Niet "even door". Stop.

Rust is geen teken van zwakte, het is onderdeel van training. Ten tweede: werk aan je core. Niet per se in de sportschool. Gewoon dagelijks. Vijf minuten planken, bird-dogs, dead bugs.

Het hoeft niet ingewikkeld. Het hoeft alleen consequent te zijn.

Derde: kijk naar je schoenen, maar niet zoals je denkt. Het gaat niet om welk merk — Brooks, Hoka, Asics, Saucony, het maakt niet zoveel uit.

Het gaat om pasvorm. Een schoen die bij jouw voet past, die bij jouw loopstijl past. Niet de schoen die in de test het hoogst scoort of die je vriend aanraadt.

En vierde: beweeg meer buiten het lopen om. Sta op tijdens je werk.

Loop even tijdens de lunch. Stretch je heupbuigers. Kleine dingen, groot effect.

Wanneer moet je naar een specialist?

Als de pijn langer dan een week aanhoudt ondanks rust. Als de pijn uitstraalt naar je benen.

Als je tintelingen voelt, of als je vermoedt dat je te maken hebt met een hardnekkige overbelastingsblessure bij hardlopen, is het verstandig om iemand te laten kijken die begrijpt wat hardlopen met je lichaam doet.

Wat ik doe in mijn praktijk: ik kijk niet alleen naar de rug.

Ik kijk naar hoe je loopt, hoe je staat, hoe je beweegt in je dagelijks leven. En dan zoeken we samen naar de oorzaak. Niet de symptoombestrijding, maar de bron.

Want als je alleen de pijn behandelt zonder te kijken waarom die er is, komt die pijn gewoon terug. Ook kniepijn aan de binnenkant bij hardlopen is vervelend, maar het is zelden ernstig.

En het is bijna altijd oplosbaar. Vaak niet met dure oplossingen, maar met simpele aanpassingen die je zelf kunt maken. Begin daar mee.

De kans is groot dat je merkt dat het al veel beter gaat.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van rugpijn bij hardlopen?

Rugpijn bij hardlopen is vaak niet het gevolg van een structureel probleem in de rug, maar eerder een teken dat je lichaam compenseert. Vaak spelen een niet-optimale heupstabilisatie, een te korte stapfrequentie, een zwakke core, of stijve hamstrings een rol. Deze factoren zorgen ervoor dat de onderrug extra belast wordt.

Welke signalen bij rugklachten zouden reden tot zorg kunnen zijn?

Hoewel rugpijn bij hardlopen vaak een teken is van compensatie, is het belangrijk om te letten op ernstiger symptomen. Als de pijn heftig is, aanhoudt, of gepaard gaat met andere klachten zoals uitstraling naar beneden, zwakte of gevoelloosheid, dan is het raadzaam om professioneel medisch advies in te winnen.

Kan een lange dag achter een bureau bijdragen aan rugpijn tijdens het hardlopen?

Ja, zeker! Een dagelijkse zitroutine kan je heupbuigers verkorten en stijver maken, waardoor je hamstrings aanspannen en je onderrug krommer wordt. Dit kan leiden tot ongemak en pijn bij het hardlopen, omdat je lichaam niet optimaal voorbereid is op de beweging.

Wat is precies bedoeld met 'slechte looptechniek' en hoe beïnvloedt dit mijn rug?

Bij 'slechte looptechniek' gaat het niet alleen om de voetplaatsing, maar vooral om de landingstijd en de stabiliteit van je bekken tijdens de korte fase waarin je enkelvoet op de grond staat. Een onstabiele landing kan leiden tot overbelasting van de onderrug, waardoor deze de compensatie opneemt.

Is het echt zo dat je je moet focussen op een rustig tempo bij hardlopen?

Inderdaad! Een te hoog tempo kan leiden tot overbelasting van de onderrug. De 80/20 regel suggereert dat 80% van je training op een rustig tempo met lage intensiteit moet plaatsvinden, en slechts 20% op een hoog tempo. Dit geeft je lichaam de kans om zich aan te passen en te herstellen, waardoor de kans op blessures afneemt.


Daan van der Zee
Daan van der Zee
Hardloopfysiotherapeut en trainingsbegeleider

Daan begeleidt recreatieve en wedstrijdlopers bij het opbouwen van hun training zonder blessures. Hij schrijft over de praktijk in de behandelkamer en wat hardlopers zelf kunnen herkennen aan hun lichaam.

✓ Geverifieerd auteur ✓ Hardloopblessures herkennen, behandelen en voorkomen
Daan van der Zee
Daan van der Zee
Hardloopfysiotherapeut en trainingsbegeleider

Daan begeleidt recreatieve en wedstrijdlopers bij het opbouwen van hun training zonder blessures. Hij schrijft over de praktijk in de behandelkamer en wat hardlopers zelf kunnen herkennen aan hun lichaam.

Meer over Hardloopblessures

Bekijk alle 30 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Wat is een hardloopknie en hoe behandel je die thuis
Lees verder →